Tarihin Sonu ve Son İnsan, Özet; Not edilenler, anladıklarımız.


KİTAP NO:    221

İSMİ:             TARİHİN SONU VE SON İNSAN

YAZARIN ADI: FRANCİS FUKUYAMA ÇEV: ZÜLGÜ DİCLELİ

TARİH, YER    : 1993-   1999

OKUNDUĞU TARİH: 06.05.2003

YAYINEVİ: GÜN YAYINEVİ 2. BASIM

KONU:

1989’da tarihin sonu mu? Adlı makalenin gelişmişi.

–} Demokratik kurumlara karşı akıl dışı bir gurur gelişmiş olması lazım: Tocqueville’nin “ birleşebilme sanatı” küçük topluluklara gururla bağlanabilmeli insan.

Thymos–} Akıl dışı etkilere de ihtiyaç duyuyor, liberal ilkeler.

  • Meşruiyet en adaletsiz ve kanlı diktatör için bile merkezi bir sorundur.
    • Sağ otoriter gruplar ( darbeciler) çok da zeki ve ziz yolu değildi ve sivillere devrettiler. ( Muhafazakar.) 1971 1981 bence
    • Totaliterlerde her şeye ( hayatın her alanına) müdahale ediyorlar. !960 ?
    • Yarı-totaliter devletlerin en  zayıf yanı başa kimin geçeceği sorunudur ve yeni gelen hep biraz daha özgürlük vaad eder. Hegel, Kant’ı takip etmiş ve evrensel tarih yazmaya çalışmıştır.
    • ( Korporatist falan, meşrutiyet hayranı Prusyalı Hegel, Atatürk bu adamı okumuş olmalı.)
      • Kantça insan “ a sosyal sosyalliğinin” etkisi var.
      • Hegel’e göre insanlık bilinci arttıkça, tarih’e bakışta değişiyor. Dinlerde o zamanın ideolijisi diyor.

–=} John Locke ve Adam Smith’in özgürlüğü ekonomik insana eleştiri ile bakıyor Rousseau.

Ekolojik krizi önlemek için durdursak ilerlemeyi;

–} Ekonomik büyümeyi artık durdurup gidemeyiz çünkü; 3. Dünya ülkeleri sanayi ülkelerinin gelişmesine yetişmek istediğinde, dünyanın eko sisteminin bunu kaldırop kaldırmayacağı sorusu yanıtsız kalmaya devam ederdi.

Demekki engelliyorlar.

Çevre sorunları teknoloji ile durdurulur.

–} Komünizm herşeyin fiyatını belirlemeli idi ve ayrıca çalışma ahlakını zedeliyordu.

–} Bağımlılık teorilerini bir kenara bırakırsak, Asya’daki kaplanların kültürlerinde, göreneklerinde ilerlemeye engel yok, Latin Amerika da var.

            K. Amerika İngiliz sistemini aldı. 1688 liberal İngiltere şanlı devriminden miras.

            Latin Amerika İsp. Ve Portekiz kokmuş devlet müdahaleli sistemi aldı.

Demokratik koşullar ile ekonomik gelişme arasında ilişki olduğunu 1959’da Seymour Martin Lipset ispatladı.

–} Demokratlar olmadan demokrasi olmaz, ve hiçbir yapı Dünya’dan soyutlanamaz.

–} Hegel insanın kabul görme mücadelesine önem verir.

Hobbes ve Locke insanda akıl ve arzu var diyor sadece. Hegel’e göre 3. süde var. Kabul görme arzusu.

Liberalizm’i böyle açıklıyor Hegel’e göre insan toplumsal bir varlıktır.

–} İnsan hayatını ortaya koyabilmesi onu insan yapıyor.

*? ( Efendi ölümü göze alarak, uşaktan üstündür.)

UnCTAD_-} Birleşmiş Milletler ticaret ve Kalkınma Konferansı

Kojeve ( Fransız-Rus Hegel yorumcusu) insandaki insani ihtiyaç, onun hayvani kendisini koruma ihtiyacına karşı zafer kazanmalıdır.

–} Tarih efendi ve uşağın, her ikisinin de kabul görme ihtiyacının karşılıklı ve eşit bir temelde karşılanmasının bir yolunun aranmadı olarak görülebilir.

–} Tarih efendi ve uşağın, her ikisinin de kabul görme ihtiyacının karşıklı ve eşit bir temelde karşılanmasının bir yolunun aranması olarak görülebilir.

–} Locke, Amerikan Bağımsızlık bildirgesini hazırlıyanlar arasında( Materyalist Hobbes idealist Hegel)

–} Bir devletin meşruluğunun biricik kaynağı insanların birey olarak sahip oldukları hakları koruma yeteneğidir. ( Hobbes).

            Hobbes “ Kabul edilme arzusu ve yaşamı küçümseyen soylu tutumu sefalet olarak görüyor.”

Hegel tam tersini.

–} Aristokratik efendinin saygınlık savaşında ölümün Hegelce iyi gibi.

                        Hobbes, Locke, Jefferson, Madison ve öteki kurucuların düşüncesi ile eğitilmiş ABD’liler.

–} Thymos üçüncüsü.

            Loontis ölüye bakmakla, bakmamak arasında ve sonunda “ Bak Allah’ın belası bak, gözün bayram etsin!” diyor.

Bu konuşan 3. olmalı diyor. ( Özsaygı-thymos- Eflatun.)

“ Vaclav Havel” Çek cumhuriyeti Başkanı olmuş. Ch 77? Kurmuş.

–}  Özgürlük için mücadele etmiş.

            Manav’ın yazısı örneği.

“ Bütün ülkelerin proleterleri birleşin örneği.

–} Komünizm insanlara ödünler vermeye zorlayarak onları alçalttı.

Thymos insandaki doğuştan adalet duygusunu temsil eder.

( cesaret namus)

İnsanlar genelde kendilerine iyi gözle bakılsın diye çalışır, özsaygı.

–} Kendilerine çocuk gibi davranan rejimlere insanlar öfke duyar ve ondan isyan ederler.

            Çin’de onları ciddiye almadı hükümet ve patladılar.

İsothymia–} Diğer insanlarla eşit görülme arzusudur.

Megalothymia–} Üstün olmak kabul edilmeyi deneme.

–} Cumhuriyet ile Madison bunları dengelemeye çalıştı, Megolothymia’yı ve diğerlerini

–} S.Lewis’e göre “Belkemiksiz insanlar”sadece arzu ve aklı tanıyan ve özdeğer ve gurura sahip olmayan insanlar.

–} Uşak efendiyle eşit olmak için mücadele verir.

  • Ahlaki değerler olarak tüm insanlar eşit.

Hegel’e göre tarihsel ilerlemenin motoru efendidir yalakken dinden hoşnutluğu ve değiştirirken özkimliği değil, uşağın aralıksız olarak kabul görme arzusu peşinde koşmasıdır.

–} Hobbes ve Locke’un liberalizmi rasyonel özçıkarın izlenmesi olarak yorumlanabilirse, Hegel’in “liberalizmi” de rasyonel kabul görmenin izlenmesi olarak anlaşılabilir.

–} Milliyetçilik kabul görme ile ilgili bir şey.

—} Devlet ve milletin karşılıklı kabul görmesi.

–} Protestan ahlakı, çalışma ilerlemenin kaynağı.

–} “ Çünkü tanrılar için sanıyor ve insanlar için kesin olarak biliyoruz ki, iktidara sahip oldukları her yerde doğa gereği kaçınılmaz olarak hükmederler. Bu yasayı ne yapan, ne de çıktığında ilk uygulayan biz olduk; biz onu hazır bulduk ve bütün zamanlar için miras bırakacağız; ve sizin ya da başkalarının aynı iktidara sahip olsaydı aynı şeyi yapacağından emin bir şekilde ondan yararlanıyoruz.

–} Gerçekçilik dış politikada ahlakı dışlamaya yöneliktir.

— Tukidie, Peloponos Savaşı.

n      Conditio Humana, İnsanlık durumu.

n      –}Tanrı’yı gönderen ahlak inancına daha sıkı sarılır. Friedrich Nietzsche

n      Nietzsche “ Danseden? bir yıldız doğurabilmesi için, insan içinde bir kaos olması gerekir.”/ Herkes aynı, farklı bir şey söyleyen tımarhaneye gidiyor.

n      Megalothymia yer altına itilmeli, enerjileri insanların demokrasi içinde harcanmalı. En zeki ABD’li çocuklarl Avukat oluyor, binlerce dav?

n      — Liberel ilkeler yüzünden Amerika’da toplum ahlakı yitiriliyor onun için her 20 yılda bir ülke savaşa girmeli.

  • İnsanların enerjisi boşalmalı. I. Dünya savaşından önce 1000 yıl Avrupa’da savaş olmadı, herkes savaş istedi ve oldu fazlasıyla.

Not: Fukuyama’nın mükemmel zırvaları, her 24 saatte iki kere doğru zamanı gösterir.

Not3:

Fukuyama kitabında ideolojilerin sonunu ilan ediyor. Faşizmin komünizmin liberal demokrasiler karşısında yenildiğini, demokrasilerin her yere egemen olduğunu iddia ediyor. Ancak liberal demokrasinin de bir ideoloji olduğunu niyese hiç söylemiyor.

Tarihi sadece komünizmle faşizmin yani ideolojilerin çatışması olarak değerlendiriyor. Her halde bu aptalca bakış açısını benimseyebilmek için  Fukuyama gibi Amerika ve Japonya gibi tarih sahnesine modern zamanlarda çıkmış iki toplumun kültürünü benimsemiş olmak gerekir. Evet Amerikan tarihi liberal demokrasi ile başladı. Karşılaştığı en büyük meydan okumalar ideolojilerden geldi . E ne oldu onlar  da yıkıldı. Amerika rakipsiz kaldı. E öyleyse şimdi tarih bitti. Mantığa bakar mısın ? Bir insan bu kadar sığ olup bu kadar ses getiriyorsa, birileri buna çanak tutuyor demektir. Bu medyanın sefalet için de ve güdümlü olduğunun göstergesidir. Birileri egemen kliklerden birinin hoşua giden şeyler söylesin isterse saçmalıklar olsun yinede bunu diyenin sözlerini cilalayıp piyasaya sunabiliyorsunuz.

Fukuyama, Hegel’in esasında dialektik materyalizme yol açan fikirlerine çatıyor. Hegelİdeolojinin tarihi yaratmasından bahsederken yeni bir tarih anlayışı ve metodolojisi sunarken, onun bu fikirleri, insanın düşünce ve toplum anlayışını yaratan şeyin maddi dünya olduğunu iddia eden görüşlere yol açmıştır. Yürüyen ve ilerleyen bir tarih anlayışı vardır düşüncesi pozitivist, ampirik, faşist ve komünist fikir babalarını yetiştirmiştir. Tez, sentez, anti tez. Benim dikkatimi çeken şey Fukuyama’nın hiç Hegel’in ne anlattığı konusuna girmemesi. Yani öze dokunmayıp uzaktan geçmesi. Ya herkesin bildiğini varsayıyor, ya da Amerikan toplumunda Komünizm, Sosyalizm, Dialektik Materyalizm konularını açmak tabu olduğu için girmiyor. Yani Pozitivism, Albert Camus, Lenin, Marx gibi konulara girmeden ideoloji bitmiştir diyebilmek için ancak ya Canbaz olmak lazım, ya usta bir yazar. Belki Fukuyama bu yönüyle usta bir yazardır. Zira liberal demokrasinin de pozitivizdem ampirizme oradan pragmatizme kayışına deyinmemek bunun kökeninde Hegel’in bir şekilde cismen olmasada fikren var olduğunu kabul etmemek için Büyük Usta olmak gerek.

Fukuyama uluslararası ilişkilerde artık ideolojik ayrımlar değil milli çıkarlar ön plana çıkıyor diyor. Tesbitlerine birşey diyemeyiz. Tesbitleri genel olarak doğru. Yiğidi öldür hakkını yeme. Ama gel gelelim iş öze gelince birşey yok ben ona kızıyorum. Bir de Fuku, II. D. S. sonrası Avrupa devletlerinin emperyalist geçmişlerinden dolayı tam ideolojisiz olmadıklarını iddia etmektedir. Bundan zamanla kurtulduklarını ifade ediyor. Bunu da Amerika yapmıştıra getiriyor, aklınca.

Daha sonra Çarkçıbaşı Fuku yama, tarihin ideoloji alanında bittiğini ama milliyetçilik, etnik milliyetçilik ve çevre alanlarında yeni çatışmalara gebe olduğunu ve orada tarihin yeni başladığını söylüyor. Teröre yol açabilir bu durumlar diyor. Özetle Fukuy ama, tarih için çatışmayı ortaya koyuyor. Böyle tarih anlayışına pes diyorum. Fukuyama’yı Edward H. Carr’ın “Tarih nedir ?” kitabını okumaya davet ediyorum.

Böylelerinin entellektüel olduğu ABD’ye de geçmiş olsun diyorum, birileri sizi fena kekliyor haberiniz olsun.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s