Eşitsizlik Durumunda Karar Verme, Yanlış Kararın Cazibesi/ Karar Verme Becerileri-Ders 5


İnsanların eşit iki değer karşısında nasıl karar verdiklerini önceki ( 4. ders ) ‘te inceledik.

Bir de insanlar hayat boyunca iki bariz eşitsizlik karşısında karar vermek zorunda kalırlar.

Mesela iki insanı işe almanız gerektiğini düşünelim.

Her yönüyle birbirine benzer olan iki insandan bir tanesi mezuniyet, ders ortalaması, beceri ve işe uygunluk yönünden diğer insandan daha iyi bir durumda olsun.

Özetle nitel ve nicel ölçütlerle A kişisi uygun aday olsun.

Karar verecek olan siz eğer B kişisini seçiyorsanız bunun sebepleri ne olabilir?

Bunu analiz etmek gerekmektedir.

Hayatta bu durumlarla karşılaşılabilir. Eğer B’yi size dış faktörler zorla seçtiriyorsa bu durumda kararı siz değil başkaları veriyor demektir. Ancak bu durumda kararı siz veriyormuş gibi davranıyor veya davranıyormuş gibi gösteriyorsanız, şunu unutmayın ki bir süre sonra bu mantık dışı kararı rasyonelleştirmeye başlarsınız.

Bu rasyonellik sizi doğru düşünceden alıkoyar. Bu bir sapıtma ve sapıttırmak halidir. Böylelikle düşünce kriterleriniz karışır. Bu noktada yapmanız gereken şey verdiğiniz kararın nereden nasıl geldiğini analiz etmek ve bilmektir.

Diğer bir durumda yine kararı sizin verdiğinizi düşünelim. Öbür kişiden kıl kaptınız, içinizdeki bir ses diğer kişi dedi, veyahut o an da gücünüzü göstermek hissi ile hareket ettiniz.

İşte böyle bir durumda ne olursa olsun verdiğiniz kararın nedenlerini sorgulamak ve kendinizi tanımak zorundasınız. Aksi halde bu karar rasyonelleştirme süreci bir süre sonra siz de alışkanlığa dönüşecek ve yanlış karar verme bir huy olacaktır.

Yanlış kararın sizde bir nirengi noktasına dönüşmemesi için bu verilen eşitsiz kararları sorgulayın.

İki eşitsiz durum karşısında, kesin doğruya rağmen farklı karar vermek bir hastalık belirtisidir. Bu durumlar nadir olsun. Bunun gerçekten sezgilerden mi kaynaklandığını, bir inançtan mı kaynaklandığını anlamaya çalışın.

Yine bir karar size zorla verdiriliyorsa ve siz vermiş gibi yapıyorsanız, bunu rasyonelleştirmeye başlayacağınızı aklınızdan çıkarmayın. Bunun farkında olun ve bunu huy edinmeyin.

Dersimizde özetle verilen kararın gerekçesini bilmenin öneminden bahsettik. İki eşitsiz durum karşısında verilerin aksine hareket etmenin sebeplerinin bir kısmını örneklerle irdelemeye çalıştık. Kendimizi tanımanın ve verilen kararın gerekçesini bilmenin bizi kötü karar verme huylarına düşürme tehlikesini açıkladık. Bunun sistemin huyu haline geleceğini ve tüm topluma zarar vereceğine ucundan deyindik. Kendimizi ve kararımızı bilelim. Mümkün olduğunca iki eşitsiz durumda doğru olan tarafta yer almaya çalışalım. Zira bu durumda gücün yanlış karar verme hazzına kapılmayalım. Zira bu bir güç gösterisidir. Yani yanlış karar verebilme gücünün hazzı bir nefis, kişinin öz benlik hastalığı olabilir. Bunun farkında olalım. Kendimizi kendimizin ihtiraslarına kaptırmayalım. Kendimizi terbiye edelim böylece doğru kararda istikamet tutturabiliriz, şansımızı arttırabiliriz. Zira elimizde olan şey kendini tanımaktır, bunun avantajlarını belirttik, belirtiyoruz, diğer derslerden bu konuyu takip edebilirsiniz.

( Türk bürokrasisi, Türk siyasetçisi, Türk işvereni, Türk iş hayatı maalesef bu sorunlar yüzünden bu rasyonelleştirmeler yüzünden doğru karar veremez, karar alamaz hale gelmiştir. Niye çünkü yanlış yapılmış veya yaptırılmıştır. İnsanda aldığı kararı rasyonelleştirme özelliği vardır. Bu noktadan sonra alınan bu yanlış karar nirengi noktasına dönüşmüştür. Geçmiş tecrübeler dediğimiz şey bu kararlar olmuş ve yanlış karar diğerlerini getirmeye başlamıştır. Bazı insanlar neden hata yapmaktan çok çekinir. Çünkü bir hatalı karar diğerini getirir. Hata önemli değildir. Yeterki huy olmasın. Ancak bir şeyi ne kadar tekrarlarsanız ve ne kadar düzeltme imkanlarından mahrumsanız bu iş o kadar alışkanlığınız olur. Sonra huyunuz olur ve tüm sistemi etkiler.)

İlgili Dersler:

Karar Verme Becerileri 101 Ders Listesi.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s