GÜN OLUR ASRA BEDEL


KİTAP NO:    151       

İSMİ:             GÜN OLUR ASRA BEDEL

YAZARIN ADI: CENGİZ AYTMATOV

TARİH, YER    : 1980

OKUNDUĞU TARİH: 26/06/2003

YAYINEVİ: ÖTÜKEN YAYINEVİ 1991

 

KONU:

                       Yedigey, arkadaşı Kazangap’ı gömecek, ama uzay üssü yapmışlar. Sarı-Özekteki Ana-Beyit mezarlığına gömmek istiyor.  Yedigeyi bir Tren yolu işçisidir. Romanda onun hikayesi üzerinden Sovyetler ve işgal altındaki bir ülkenin insanlarının hayatı, mutlulukları, üzüntüleri aktarılır. Kültür, millet, sistem, insan ve devlet üzerine muhteşem bir eser. Okunmasını hasretle tavsiye ederim. Aytmatov’un sade ve vurucu kaleminden su gibi bir roman.

 

Yedigey Cangeldin arkadaşının naaşını Kırgızlar için kutsal sayılan mezarlığa götürürken gözlerinin önüne hayat hikayesi geliyor. Sovyetlerin dönüşümünü, hayatına neleri getirip neleri götürdüğünü anlatıyor. En sonunda istasyona ulaştıklarında bir de bakıyorki mezarlığı uzay üssü yapmışlar. Böylece Sovyetlerin kendi insanını tanımadan, onlara değer vermeden onların en kutsal bildikleri bir mekanı hoyratça ve haydutça, onları hiçe sayarak almasını aktarıyor. Sovyetler daha burunlarının dibinde kendilerinin insanlarını tanımadan, onların değerlerini bilmeden uzayı tanımaya çalışıyorlar. Böylece onlar insana saygı duymadıkları için kendilerince çok önemli değerli saydıkları şeylerin peşindeyken insana saygı ilkesini çiğnedikleri için yok oluyorlar. Zira kendi vatandaşını tanımayan ona saygısı olmayan bir devletin uzaya bile gitse bir şey yapamayacağı anlaşılıyor. Zira insanının ihtiyacını bilmeyen ve saygı duymayan, cahil olur, o zaman bilmeden zulmeder. Ve zulüm payidar olmaz. İşte bu muhteşem romanla Kırgız Yazar Aytmatov teşhisi en can alıcı noktasıyla veriyor. Allah senden razı olsun mekanın cennet olsun, büyük yazar. Bu dünyadaki her devlete örnek olsun. Zira ABD’de artık madem bir dünya devletidir, gittikleri ülkelerin ihtiyaçlarını bilmez ise iyilik uğruna yapıyorum dediği şeyler zülme dönüşürse ona da elbet birileri bir roman yazar. Türkiye’de bu kıssadan bir hisse almalı. Her devlet insana değer vermeli. Milletler devletler gücü ne olursa olsun üstünde egemenlik kurduğu halkın kutsallarını tanımalı önce onu tanımalı. Uzayı tanımadan evvel insanların, milletlerin gönlüne ruhuna girebilmek, onları tanıyabilmektir önemli olan. Aytmatov’un bu romanda bize kazandırdığı budur, kanımca.

 Ek Not:

Not almışız ama manasını çözemedim ekledim.

?Çolpan ata.

?“ Cengiz Han’a küsen bulut’ta” devamı var kitabın. ( ölümü Abutalip Kuttubayevin)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s