Muhan Soysal Odtü’nün Efsane Hocası – Kitap Notları


KİTAP NO: 0246
İSMİ: O, Muhan Soysal’dı Muhan Hoca ODTÜ’nün Efsane Hocası
YAZARIN ADI: Mehlika Babaoğlu, Haşim Akman
TARİH, YER: Nisan2011 İstanbul
OKUNDUĞU TARİH:   Haziran 2012
YAYINEVİ: Mikado Yayınları

KONU:

Yazarın Değerlendirilmesi

Mehlika Babaoğlu, Muhan Hoca ile yakın bir görüşme imkanı bulmuş, hocanın öğrencilerindendir. Muhan Hoca’nın hatıralarının unutulmasını istemediği için bu çalışmaya başladığını ifade etmektedir. Haşim Akman’ın kitabın hazırlanmasındaki rolünü çözemedim.

Kitabın Değerlendirilmesi

Kitabın temeli Mehlika Babaoğlu’nun Muhan hoca ile yaptığı söyleşi oluşturuyor.  Kitap efsaneler kaleme alınınca esrarını kaybeder düşüncesine iyi bir örnek olarak gösterilebilir.  Zira bu yüzden eski uygarlıklar sözel kültürle devam etmiş ve eserlerini kaleme almamışlardır. Bu kitapla Muhan Soysal Efsanesine son verilmiştir.  Babaoğlu, güzel bir çalışma yapmış denilebilir ancak kitap biraz düzensiz geldi. Ellerine sağlık. Tabiki meyveli ağaç taşlanır. Bu kitabı yazmasaydı biz neyi taşlayacaktık. Kesinlikle verdiği bilgiler aslında altın kıymetinde. Ancak azıcık daha düzenlenirse geleceğe kaliteli bir eser olabilir.  Kitapta biraz daha fazla anıya yer verilebilirdi.

Kitabın başında uzun bir biyografi ile Muhan hocanın hayatı aktarılmaktadır. Nerede, nasıl doğdu, çocukluğu, okul ve lise hayatı, üniversite yaşamı aktarılmaktadır. Uzun biyografiden sonra hocanın öğrencilerinin aktardığı anılar yer almaktadır. İlk sekiz bölümde yer alan biyografide daha sonraki bölümlerde aktaracağı anılara yer vermektedir. Bu bölümlerde dönem aktarımları ile gereksiz uzatılmış konular ayrıntılarıyla aktarılmaktadır.  Kitap bu yüzden iki ayrı kitap gibi çok kez tekrarlara düşmektedir.  Bölüm 2’de Mehlika Babaoğlu’nun Muhan Hoca’nın varlığı daha çok hissedilmektedir. Bu bölümde Muhan Hoca ile Babaoğlu arasındaki söyleşi yer almaktadır.  Muhan Hoca’nın zamansız ölümü ile kesilen söyleşilerde Türk Kültürü, Para, Eğitim, Duygular, Din konularında yapılan konuşmalar aktarılmaktadır. Bu konuşmalarda Muhan hocanın orijinal fikirleri yer almaktadır. Ancak Muhan Hocanın daldan dala atladığı dikkatlerden kaçmamaktadır. Bu da onun dikkat toplama rahatsızlığına bağlanmaktadır. Kendisi anlaşıldığı üzere kitap yazmamıştır. Şahsen benim anladığım Muhan Hoca tüm eski topraklar gibi ben işimi yaptım, yaptıklarımı başkaları yazsın düşüncesindedir. Tıpkı Sokrates gibi öğrenme aşkı içindedir.

Muhan Hocanın geniş bir bilgisi ve öğrenme aşkı olduğu anlaşılmaktadır. Ancak beni en çok şaşırtan öğrencileri ile buluştuğunda “Biz sizi bankacı olarak mı yetiştirdik” diye serzenişidir. Bu noktada Muhan hocanın kitaplar dünyasında arasında süzüldüğü ve Türkiye gerçeğine nüfus edemediği anlaşılmaktadır. Zira Muhan Hoca Türkiye’de özel sektör olduğunu sanmaktadır. Zaten böyle bir gerçekliğin içinde olmamış olması da onun hem değeri hem eksikliğidir denilebilir. Zira başka türlü Uluslar arası vizyona sahip değerde öğrenciler yetiştirmesi imkansızdır. Ancak bu tercih dünyaya katkı sağlarken Türkiye’yi de ODTÜ İşletme’den mahrum bırakmıştır denilebilir.

Kitabın sonunda Muhan hocayla ilgili ilginç fotoğraflar yer almaktadır. Kitabın sonundaki Soyağacı bölümü zayıftı. Yine kitapta çokça tekrarlar var. Kitap çok rahat 50 sayfa daha kısa olabilirdi. İleriki baskılarda bunun düzeltilmesi gerekmektedir.

Kitapla Muhan Hoca’nın nasıl bir deniz olduğu anlaşılmakta. Kıymetli, değerli ve karakterli bir insan portresi var. Sıradışı eğitim yöntemi ile yaratıcıdır. Türkiye’nin eğitim seviyesinin üzerinde bir eğitim dehası denilebilir. Eğitim tarzı izlenmeye değer bir insan olduğu kıymetinin buradan kaynaklandığının altı çizilmelidir.

Notlar

İnsanı insan kılan var olmak değil, olmaktır. ( Önsözde)

Muhan hoca efsane değildir. Ama sıradan bir insan değildir. Sıradışı bir hocadır. Nefret edenleri ve sevenleri vardır. İnsanlar ona karşı nötr değildir.  İz bırakmıştır.

Amerika’da hiçbir üniversitenin gece ışıkları sönmez. Geceleri bile çalışırlar. Üniversiteler bilim üretsin diye vardır. Üniversite ve kolej ayrımı vardır. Kolejler ise içine kapalı değil çevresindeki çevreyle etkileşim halindedir. Projeler yapar, iç içedir.

Üniversite demek her ırktan, her dinden, her ülkeden, kültürden insanların toplanması demek. Kolej ise benzer geçmişten insanların toplandığı yer demek. Bu açıdan ODTÜ, İstanbul Üniversitesi, gerçek anlamıyla üniversite.

Oysa üniversitelerde insanlar her ülkeden, her şehirden insanlar toplanır ve yeni bir şeyler üretir. Bizde devlet dairesi gibi laboratuarlar 5’te kapanıyor diyor. S.263

Kürşat Tüzmen’in dansöz getirme anısı ise ilginçtir. S.181

Uğur Özmen’in anısı, hiyerarşiye karşı öğrencilerin tepkisi ve Muhan hocanın anlayışlı tavrı da dikkate değerdir. S.179

Muhan Hocanın Yağcılık Teorisi:

….Yağ makinelerin daha az sürtünmeyle çalışmasını sağlar. Organizasyonlarda da dozunda yağcılığın sürtünmeyi azaltıcı etkisi olduğunu anlatmış. Üç tür yağcılık vardır:

Altınızdakilere yağcılık motivasyonu arttırır

Üstünüze yağcılık yol alma hızınızı arttırır

Aynı seviyedekilere yapılan dozunda yağcılıkta ilişkileri güçlendirir. S.179

En önemli tesbiti: Türkiye’de haset kültürü egemen. Hasetle kıskançlık arasında fark var diyor. Türkiye’de rasyonel argümanlarla hasede dayalı argümanları ayırmak lazım. S.199

Ülkemiz rasyonel değil. Anasınıfındaki öğrenci kendi yaptığı ödevden yüksek not alamıyor, annesi babası yapınca yüksek not alıyor. Eğitim sistemimiz rezil. Sahtekarlığı kanımıza işletiyorlar. S.194

Sistemler rasyonelize edilmeli.

İşletmecilik Nedir?

…. sistemlerin ve örgütlerin daha rasyonel çalışmasını sağlamaktır. S.188

15 Maddelik Hayat dersi vermiş:

Yaratıcı olun. Bu her şeyden önce aklınızı başınıza toplamanız demektir.

Tek başınıza hiçbir şeysiniz. Bir network’ünüz ( ilişki ağınız ) olsun.

Muhteris olun. Değilseniz arkadaşlar edinin.

İddiacı olun ve dahası. ….

(Hepsini yazarsak kitabı yazanlara ayıp olur. ) s.208

Türkiye’deki ilk işletmecilik laboratuarını kurmuştur.

Sinirli olmasının sebebi şekeridir.

Kitaplarda konuların yerini sayfa sayfa ezbere biliyor. Orijinal sonuçlara ulaşıyor.

Tango sınavında pratikle teorinin farkını göstermesi, ünlü resimlerin karşılaştırma hikayesi, yine ünlü risk nedir sorusu vb.

Muhan hocanın teoriyle pratik arasındaki farkı öğrencilere vermeye çalıştığı anlaşılmaktadır. Öğrencilerini toplantılara ve her yere tam vaktinde yetişmelerini sağlamak istediği bu yüzden bu konuda taviz vermediği anlaşılmaktadır.

Muhan Soysal’ın bir kitap yazmamış olması büyük bir kayıp olduğu anlaşılmaktadır. Tek teselli onun ODTÜ’ye kütüphanesini bırakmış olmasıdır. Ancak bu durum o kadar sevinilecek bir şey midir tartışılır. Elbette O’nun seçimlerini yansıtması açısından kütüphanesinin varlığı kıymetlidir. Ancak bir yazılı metin bırakmamış olması bize bir sitem hakkı verir. Tabi Hoca, öğrencileri ile fikirlerini yaşatmaktadır.

Kendisine, Allah’tan Rahmet Diliyoruz.

( Muhan Hoca’nın kitap bırakmamasında hep yabancı dille eğitim almış olmasının etkisi de var mıdır bu düşünülmelidir. Böyle bir kıymetin nasıl olupta kitabı olmaz diye insanın düşünesi geliyor. Zira ODTÜ’lülerin kaleme aldıkları metinlere baktığımda gerçekten de bir zayıflık hissedilmektedir. Bu zayıflık fikri yönden değil dağınıklık açısından olmaktadır. Bunda ODTÜ’de metodolojik bir yazıma önem verilmemesinin, yaratıcılığı ve serbestliğe daha çok prim verilmesinin etkisi olabilir. Bunun yanı sıra İngilizce’nin de etkisi araştırılmalıdır. Bu tartışmayı Muhan Hoca üstünden yürütmek yerine halihazırda yaşayan öğretim üyelerinin çerçevesinde tartışmak daha yerinde olur. Zira ODTÜ’nün kaliteli öğrencileri nasıl daha üretken hale getirilir bir gerçeklik olarak hep karşımıza çıkmaktadır. Zira ODTÜ’lülerin yazdıkları, çizdikleri ortadadır. )

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s